Göz kapağı kaç katmandan oluşur?

Dıştan içe deri, orbikularis kası, septum, yağ yastıkçıkları, kapağı kaldıran kaslar (levator ve Müller), tarsus ve konjonktiva olmak üzere başlıca yedi katmandan oluşur.

Göz kapağını hangi kas açar, hangisi kapatır?

Üst kapağı levator kası ve ona yardım eden Müller kası kaldırır. Gözü kapatan ise göz çevresini halka gibi saran orbikularis okuli kasıdır.

Göz altı torbası neden oluşur?

Göz çukurundaki yağı tutan septum yaşla zayıflar ve yağ yastıkçıkları öne doğru çıkar. Bazı kişilerde bu yapı ailesel olarak erken yaşta belirgindir.

Üst göz kapağında kaç yağ yastıkçığı vardır?

Üst kapakta iç ve orta olmak üzere iki yağ yastıkçığı bulunur. Dış kısımda yağ yerine gözyaşı bezi yer alır.

Alt göz kapağında kaç yağ yastıkçığı vardır?

Alt kapakta iç, orta ve dış olmak üzere üç yağ yastıkçığı vardır. İç ve orta yastıkçık arasından gözü hareket ettiren alt eğik kas geçer.

Göz kapağı derisi neden bu kadar ince?

Göz kapağı derisinin altında yağ tabakası yoktur ve vücudun en ince derisidir. Bu yüzden yaşlanma, şişlik ve morluk burada daha erken ve belirgin görülür.

Kapağa şeklini veren sıkı bağ dokusu plağıdır. Üst kapakta ortada 10–12 mm, alt kapakta 4 mm kadar yüksekliktedir; kapak kenarındaki yağ bezleri de bu plağın içindedir.

Göz Kapağı Anatomisi: Katmanlar, Kaslar ve Yağ Yastıkçıkları

Göz kapağı dıştan içe deri, orbikularis kası, septum, yağ yastıkçıkları, kapağı kaldıran kaslar, tarsus ve konjonktivadan oluşur. Göz kapağı derisi vücudun en ince derisidir. Yaşla bu katmanların her biri farklı biçimde değişir; sarkma, torba ya da kapak düşüklüğünün hangi katmandan kaynaklandığı ameliyatın türünü belirler.

Göz kapağının katmanları

Göz kapağı dıştan içe doğru yedi katmandan oluşur. Dıştaki deri ve kas ön lamel, içteki tarsus ve konjonktiva arka lamel olarak adlandırılır; ikisinin arasında septum, yağ ve kapağı kaldıran kaslar bulunur.

Deri: vücudun en ince derisidir ve altında yağ tabakası yoktur. Yaşla incelip fazlalaşması üst kapakta sarkmaya yol açar.
Orbikularis okuli kası: göz çevresini halka gibi sarar, göz kırpmayı ve gözü kapatmayı sağlar. Dış lifleri kaz ayağı çizgilerini oluşturur.
Septum: göz çukurundaki yağı yerinde tutan ince zardır. Yaşla zayıfladığında yağ öne çıkar.
Yağ yastıkçıkları: üst kapakta iki, alt kapakta üç tanedir. Göz altı torbalarının kaynağıdır.
Levator ve Müller kası: üst kapağı kaldırır. Levator kasının deriye uzanan lifleri üst kapak çizgisini oluşturur.
Tarsus: kapağa şeklini veren sıkı plak; üst kapakta ortada 10–12 mm, alt kapakta yaklaşık 4 mm yüksekliktedir. Gözyaşını yağlayan bezler bunun içindedir.
Konjonktiva: kapağın göze bakan iç yüzünü örten ince zardır. Alt kapak ameliyatı iz kalmasın diye çoğu zaman buradan yapılır.

Kapağı açan ve kapatan kaslar

Levator kası üst kapağı kaldırır; üçüncü kafa siniri tarafından çalıştırılır. Bu sinirin aniden etkilenmesi kapak düşüklüğü ile birlikte çift görme yapabilir ve acildir.
Müller kası kapağı yaklaşık 2 mm daha kaldırır; sempatik sinirlerle çalışır. Yorgunluk ve uykusuzlukta kapağın biraz düşmesi bu yüzdendir.
Orbikularis okuli kası gözü kapatır; yüz siniri tarafından çalıştırılır.
Alt kapakta levatorun karşılığı olan kapsülopalpebral fasya, aşağı bakarken kapağı aşağı çeker.

Yağ yastıkçıkları ve gözyaşı bezi

Üst kapakta iç ve orta olmak üzere iki yağ yastıkçığı vardır; dış kısımda yağ yerine gözyaşı bezi bulunur ve ameliyatta korunur. Alt kapakta iç, orta ve dış olmak üzere üç yastıkçık vardır; iç ve orta yastıkçık arasından gözü hareket ettiren alt eğik kas geçer. Göz altı torbaları bu yağın öne çıkmasıdır.

Kapağı kemiğe bağlayan tendonlar

İç ve dış kantal tendonlar her iki kapağın tarsus plağını göz çukurunun kemik kenarına sabitler. Dış tendon yaşla gevşediğinde göz dış köşesi aşağı iner, göz yuvarlaklaşır ve alt kapak gevşer. Bu durumda kantopeksi (badem göz ameliyatı) ile dış köşe yeniden sabitlenir.

Yaşla neler değişir?

Deri incelir ve fazlalaşır: üst kapakta sarkma (dermatoşalazis).
Septum zayıflar: yağ öne çıkar, göz altı torbası oluşur.
Levator kasının tendonu gevşer: kapak kenarı aşağı iner (pitozis).
Kantal tendonlar gevşer: alt kapak gevşekliği ve yuvarlak göz.
Yüzdeki hacim azalır, orta yüz aşağı iner: göz altı çukurluğu ve şakak çöküklüğü.

Hangi ameliyat hangi katmanı düzeltir?

Deri fazlalığı → üst göz kapağı ameliyatı
Öne çıkan yağ → alt göz kapağı ameliyatı
Gevşeyen levator tendonu → pitozis ameliyatı
Gevşeyen dış kantal tendon → kantopeksi
Aşağı inen kaş → kaş kaldırma
Aşağı inen orta yüz → alt kapaktan orta yüz kaldırma
Hareketle oluşan çizgiler → botoks; hacim kaybı → dolgu

Genel bakış: Göz kapağı ameliyatı · Oküloplastik cerrahi

Sık sorulan sorular

Sayfa içeriği yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz. Her hastanın anatomisi ve tedavi planı farklıdır.

Göz kapağı anatomisi