Sarı Nokta Hastalığı (Yaşa Bağlı Makula Dejenerasyonu)
Sarı nokta hastalığı, merkezi görmeyi sağlayan makulanın yaşa bağlı hastalığıdır ve 50 yaş üstünde görme kaybının önde gelen nedenlerindendir. Yaş tipte göz içi anti-VEGF iğneleri temel tedavidir; kuru tipte takviyeler ve düzenli takip önemlidir.
Sarı nokta hastalığı nedir?
Makula, retinanın keskin ve renkli görmeyi sağlayan merkezidir. Yaşa bağlı makula dejenerasyonunda bu bölge yaşla birlikte hasar görür ve altında drusen adı verilen birikintiler oluşur. Hastalık 50 yaş üstünde görme kaybının önde gelen nedenlerindendir.
Kuru ve yaş tip
- Kuru tip: Hastaların çoğunda görülür ve yıllar içinde yavaş ilerler. İleri evresine coğrafi atrofi denir.
- Yaş tip: Yaklaşık %10–15'inde görülür. Makula altında anormal damarlar gelişir, sızıntı ve kanama olur. Daha az görülmesine karşın ağır görme kaybının çoğundan sorumludur.
Belirtiler ve risk faktörleri
- Okuma güçlüğü, bulanık görme
- Düz çizgilerin eğri ya da dalgalı görünmesi
- Görme alanının ortasında bulanık ya da karanlık alan
Bu belirtiler yeni başlar ya da artarsa vakit kaybetmeden göz doktoruna başvurun. En önemli risk faktörleri ileri yaş, sigara ve aile öyküsüdür.
Tedavi ve takip
Yaş tip: Temel tedavi göz içine yapılan anti-VEGF iğneleridir. Görmeyi korur, birçok hastada iyileştirebilir. Bulgulara göre iğne aralıkları açılabilir (tedavi et ve uzat); daha uzun etkili ilaçlar iğne sıklığını azaltabilir. Lazer ve fotodinamik tedavi artık nadiren kullanılır.
Kuru tip: Orta ve ileri evrede özel vitamin-mineral takviyeleri (AREDS2) ilerlemeyi yavaşlatabilir. Coğrafi atrofi için bazı ülkelerde onaylı yeni göz içi iğne tedavileri vardır.
Evde Amsler ızgarası ile her gözü ayrı kontrol etmek ve düzenli muayene, değişikliklerin erken fark edilmesini sağlar.
Sık sorulan sorular
Kuru ve yaş tip arasındaki fark nedir?
Kuru tip daha sık ve yavaş ilerler; yaş tip daha az görülür ama ağır görme kaybının çoğundan sorumludur.
Göz içi iğne görmeyi düzeltir mi?
Yaş tipte görmeyi korur ve birçok hastada iyileştirebilir; sonuç kişiye göre değişir.
Amsler ızgarası nedir?
Evde her gözü ayrı test ederek çizgilerdeki eğrilik ya da boşlukları fark etmeye yarayan basit bir kareli tablodur.
Instagram'da takip edin: @drseydaatabay · @opdrseydaatabay
Sayfa içeriği yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz. Her hastanın anatomisi ve tedavi planı farklıdır.
